از همین رو مهدی قلیزاد، مدیر نوسازی ناوگان سازمان راهداری و حملونقل جادهای به بیان نظرات خود پرداخت؛
آخرین وضعیت واردات ۲ هزار دستگاه اتوبوس در چه مرحلهای قرار دارد؟
در ابتدا مقرر شده بود فرآیند ثبت سفارش برای واردات ۲ هزار دستگاه اتوبوس انجام و این خودروها وارد کشور شوند. بخشی از این فرآیند که در حیطه وظایف سازمان راهداری و حملونقل جادهای قرار داشت، مربوط به صدور تاییدیه فنی برای هر یک از این اتوبوسها بود. ثبت سفارشها توسط شرکتهای بازرگانی، حملونقلی و سایر متقاضیان انجام شده و سازمان راهداری نیز در چارچوب اختیارات قانونی خود، به میزان تعیینشده، اقدام به صدور تاییدیه فنی کرده است.
این تاییدیههای فنی شامل چه مواردی میشود؟
تاییدیه فنی شامل مشخصاتی از جمله ظرفیت اتوبوس، نوع ساخت، برند، استانداردهای فنی و شرایطی است که بر اساس آن اجازه ورود خودرو به کشور داده میشود. این موارد در حیطه وظایف وزارت راه و شهرسازی است که از طریق سازمان راهداری اعمال میشود. بر همین اساس، تاییدیه فنی برای ۲ هزار دستگاه اتوبوسی که قانون اجازه داده بود، در سامانه مربوطه صادر شده است.
با وجود صدور تاییدیهها، چرا فرآیند واردات به نتیجه نهایی نرسیده است؟
علت اصلی به تحولات سه تا چهار ماه اخیر در حوزه ارز بازمیگردد. این موضوع باعث شده فرآیند واردات متوقف بماند و تعیین تکلیف آن منوط به سیاستهای ارزی دولت و تصمیمگیری وزارت صنعت، معدن و تجارت درباره نحوه تامین منابع ارزی شود تا واردکنندگان بتوانند نسبت به خرید و ورود اتوبوسها اقدام کنند.
در ابتدا چه سازوکاری برای تامین ارز پیشبینی شده بود و چه تغییری در آن ایجاد شد؟
درابتدا قرار بود تامین ارز از محل صادرات خود یا صادرات دیگران انجام شود، اما بهدلیل محدودیتها، وزارت صمت این رویه را تغییر داد و آن را به «سپرده خود یا دیگران» تبدیل کرد. این تغییر با توجه به اینکه بهطور متوسط برای هر اتوبوس حدود ۲۵۰ هزار دلار سپرده در بانک نیاز دارد، عملا کار را برای واردکنندگان دشوار کرده و موجب کندی روند شده است؛ کندیای که همچنان ادامه دارد و هنوز تعیین تکلیف نهایی نشده است.
مصوبه واردات ۲ هزار دستگاه اتوبوس مربوط به چه زمانی است و تاکنون چه تعداد وارد شده است؟
این مصوبه ابتدا مربوط به سال ۱۴۰۲ بوده و در سال ۱۴۰۳ نیز تمدید شده است. از مجموع دو هزار دستگاه، تاکنون حدود ۲۰۰ دستگاه وارد کشور شده که بخشی از آنها ترخیص شدهاند و حدود ۴۰ تا ۵۰ دستگاه نیز در مراحل پلاکگذاری و ترخیص قرار دارند.
چه تسهیلاتی برای واردکنندگان یا خریداران این اتوبوسها در نظر گرفته شده است؟
برای هر اتوبوسی که وارد کشور شود، کارت هوشمند دریافت کند و تعهد فعالیت در حوزه حملونقل عمومی کشور بدهد، تسهیلاتی به مبلغ ۱۰ میلیارد تومان با بازپرداخت پنجساله و نرخ سود ۱۱ درصد به خریدار نهایی پرداخت میشود. این تسهیلات برای حدود ۲۰۰ دستگاه وارد شده، یا پرداخت شده یا در مرحله پرداخت قرار دارد. البته پرداخت این تسهیلات پس از ورود اتوبوس به کشور انجام میشود و واردکننده باید در مرحله اول با سرمایه شخصی اقدام به واردات کند.
چرا تسهیلات پیش از واردات به متقاضیان پرداخت نمیشود؟
اگرچه پرداخت تسهیلات پیش از واردات میتوانست کمککننده باشد، اما محدودیت منابع مالی سازمان راهداری و همچنین شرایط اقتصادی کشور و نوسانات نرخ ارز، از دلایل اصلی عدم اجرای این روش عنوان شده است.
در مجموع، مهمترین مانع فعلی واردات اتوبوس چیست؟
مسئولان تاکید دارند که ثبت سفارش ۲ هزار دستگاه امکانپذیر بوده، اما بوروکراسی اداری، تغییر مداوم ضوابط و محدودیتهای ارزی، روند کار را دشوار کرده است. اگر روال قبلی ادامه داشت، ممکن بود تاکنون بخش قابلتوجهی از این اتوبوسها وارد کشور شود. در حال حاضر، اصلیترین مانع، سیاستهای تخصیص و تامین ارز است؛ موضوعی که از حدود شهریورماه و همزمان با تغییر منبع ارزی از صادرات به سپرده شخصی، روند واردات را متوقف کرده است.
